Leraar worden is een echt vak. Je zou zelfs kunnen zeggen een klassiek ambacht. Het gaat niet alleen om de kennis over het vak dat je in het VO en MBO geeft, maar nog meer over hoe je omgaat met jongeren en een klas managet. Elk uur sta je ‘aan’ om te zorgen dat er een goed pedagogisch klimaat heerst. Naast dat het een zwaar beroep is, is er ook nog eens een lerarentekort. Het is dan ook verontrustend dat in het VO nog altijd 25% van de startende leraren binnen 5 jaar de sector verlaat. Dat vraagt om een stevig inductiebeleid op scholen én een leercultuur om te zorgen dat je vak uitdagend blijft. Open deuren zie ik iedereen denken maar waarom krijgen we dat dan niet goed voor elkaar?

Een stevig inductiebeleid

Al jaren is de uitstroom van startende leraren hoog. Ondanks dat we goede afspraken in de CAO hebben gemaakt om starters meer tijd te geven om te ‘landen’ in hun vak. Punt van zorg is vaak de begeleiding, zeker in een tijd van een lerarentekort. Welke collega wil dit doen en is er geschikt voor? Je moet je immers  kunnen verplaatsen in iemand die net begint, misschien wel van een andere generatie is en vooral luisteren in plaats van even vertellen hoe jij het al 30 jaar doet. Daarnaast vraagt het tijd. Het kost een startende leraar 3 tot 5 jaar om vakbekwaam te worden. Het is een vak dat je in de praktijk leert dus met een diploma in de hand ben je nog niet. Het is een ervaringsberoep. Hoe langer je het doet, hoe beter je wordt. Doorzetten dus, met vallen en opstaan. En daarnaast ook een stevig inductiebeleid van de school!

Leren door het te doen

Als je dan eenmaal vakbekwaam bent, en dus een goed pedagogisch-didactisch klimaat in je klassen hebt, is het zaak om je te blijven ontwikkelen. Ook leraren mogen hun hele werkzame leven blijven leren over bijvoorbeeld mentorraat, zorgleerlingen, AI, begeleiden van starters en vakinhoudelijke expertise. Dat vraagt om een leercultuur op de scholen en bij Midden Nederland Leert merken we hoe ingewikkeld dat is. Even een korte cursus in de eigen huisacademie lukt vaak nog wel, maar je echt verder verdiepen in een thema of vak vraagt veel. Je doet het naast je baan en vaak een gezin er niet even bij. Tijd maken en krijgen van de schoolleiding is een uitdaging horen wij van onze leraren. Leren is vaak meer dan een opleiding volgen, typisch misverstand in het onderwijs. Velen leren gewoon door het te doen op de werkvloer en mijn pleidooi is dan ook om hier meer tijd voor vrij te maken. Misschien iets minder vergaderen? Hier kan AI trouwens ook een mooie oplossing voor bieden. En wie wil er nu niet minder vergaderen?

Leraren worden onvoldoende gehoord

In mijn gesprekken met leraren hoor ik vaak terug dat zij vinden dat zij onvoldoende worden gehoord. Als Midden Nederland Leert vinden wij dat leraren meer dan inspraak moeten hebben in de eigen professionalisering. Het is immers hun professie en het zou goed zijn om dat door henzelf in teamverband te laten beslissen. Uiteraard zijn er (financiële) kaders maar hoogopgeleide professionals mogen en moeten meer verantwoordelijkheid krijgen én zelf nemen. Ons eigen lerarenberaad pleit hier mijns inziens meer dan terecht voor.

Dan moet ik altijd denken aan die reclameslogan van een biermerk jaren geleden. “Vakmanschap is meesterschap!” Dat zou een mooie slogan zijn voor elk meerjarenplan van elke school…..

Patrick Banis

Voorzitter Midden Nederland Leert