Werken met artificial intelligence (AI) op school vereist een duidelijke visie en bijbehorend beleid. Tegelijkertijd is het van belang om te weten waar je als school nu staat en waar voor jou kansen liggen. Daarnaast is het belangrijk om collega’s goed mee te nemen in de ontwikkeling van AI. Daarom vind je onderstaand een overzicht van handreikingen die je helpen de huidige situatie en de mogelijkheden in kaart te brengen, voorbeelden van AI-beleidsstukken van scholen en tips hoe je collega’s meeneemt in dit onderwerp.
AI-handreikingen
SELFIE – zelfevaluatietool voor scholen
SELFIE is een gratis, aanpasbare en gebruiksvriendelijke tool van de Europese Commissie. De tool helpt scholen beoordelen hoe zij ervoor staan op het gebied van leren in het digitale tijdperk en is een goede eerste stap naar een visie en beleid op digitalisering en AI.
AI Impact Game
Hoe ziet het onderwijs op jouw school eruit als generatieve AI straks volledig is verweven in het leren? Dat ervaren deelnemers tijdens de AI Impact Game. Met de instructies, het script, de presentatie en alle downloadbare materialen op de pagina van Kennisnet kun je de workshop zelf geven.
Handreikingen AI in het onderwijs
AI is een veelzijdige technologie die op alle lagen van het onderwijs ingezet kan worden. Onderstaande handreikingen helpen je om tot bewuste en verantwoorde keuzes te komen over de inzet van AI op jouw school:
- Europese Commissie: Guidelines on the ethical use of artificial intelligence and data in teaching and learning for educators
- OECD: OECD Digital Education Outlook 2026 – Exploring effective uses of generative AI in education
- Kennisnet: Handreiking AI in het onderwijs
Voorbeelden van AI-beleidsplannen
Beleids- en projectplannen van scholen in de regio
- Griftland College: Verantwoorde inzet van generatieve AI in het onderwijs
- Minkema College: AI-beleidsplan – neem contact op met projectleider Noor Hulskamp via noorhulskamp@middennederlandleert.nl om het beleidsplan te ontvangen.
- Kalsbeek College: Welkom bij Kalsbeek AI – ontdek hoe AI je kan helpen met leren
- Lingecollege: AI-implementatieplan – neem contact op met projectleider Noor Hulskamp via noorhulskamp@middennederlandleert.nl om het beleidsplan te ontvangen.
AI & toetsing – Hogeschool van Amsterdam
De snelle ontwikkelingen op het gebied van generatieve AI hebben een aanzienlijke impact op toetsing. De HvA biedt regels en adviezen voor leraren over hoe om te gaan met generatieve AI in het onderwijs.
Tips om collega’s mee te nemen
Het is een randvoorwaarde dat collega’s met AI kunnen werken, voordat AI als hulpmiddel kan worden ingezet om de werkdruk te verminderen.
AI-challenge voor leraren
Het Griftland College ontwikkelde een challenge voor leraren: ‘Laat je niet HACK maken’.
In negen sessies van een uur verkennen leraren in een veilige sandbox-omgeving stapje voor stapje de wereld van AI. De sessies worden op school gegeven. Zowel leraren als onderwijsondersteunend personeel zijn welkom.
Deelnemers worden uitgedaagd om hun nieuw opgedane kennis te delen en kunnen daarna beter omgaan met AI-gebruik door leerlingen.
(Interne) trainingen
Laat collega’s met AI ervaring intern trainingen geven aan elkaar over wat AI is, wat de kansen zijn, wat je ermee kunt doen, en ook wat de risico’s zijn.
Een andere mogelijkheid is om studiedagen te organiseren over AI waarbij ook externe trainers worden uitgenodigd. Een derde variant is het aanbieden van doorlopende trainingen.
Daarbij helpen de volgende aandachtspunten:
Begin met hun eigen pijnpunten
Laat AI zien als oplossing voor taken die collega’s al vervelend vinden: nakijken, lesmateriaal maken, differentiëren, feedback geven of rapporten schrijven. Als een leraar ziet dat AI hem een uur werk per week scheelt, is de drempel om verder te verkennen veel lager.
Werk met ambassadeurs uit eigen kring
Een collega die enthousiast vertelt over zijn ervaringen overtuigt veel meer dan een externe consultant of een directie die het oplegt. Identificeer de early adopters op school en geef hen ruimte om ervaringen te delen, collega’s te helpen en voorbeelden te tonen in teamvergaderingen.
Maak het laagdrempelig en concreet
Geen lange trainingen over hoe AI werkt, maar korte sessies van 30 minuten met directe toepassingen: ‘Zo schrijf je in vijf minuten een gedifferentieerde toets’ of ‘Zo geeft AI feedback op teksten van leerlingen.’ Hands-on werkt beter dan theorie.
Werk met kleine, veilige pilots
Vraag niet meteen om een schoolbrede uitrol. Start met een paar enthousiaste docenten of vakgroepen die AI testen in een duidelijke praktijkcase — een docent Nederlands die AI gebruikt voor schrijfopdrachten of een mentor die AI inzet voor gespreksvoorbereiding. Succesvolle voorbeelden overtuigen collega’s meer dan beleidsteksten.
Geef ruimte voor experiment zonder afrekening
Leraren haken af als ze het gevoel hebben dat elk gebruik van AI meteen beoordeeld wordt. Creëer een veilige omgeving — een klein pilotgroepje, een informeel overleg — waar collega’s kunnen proberen, mislukken en leren zonder consequenties. Autonomie en vertrouwen zijn sleutelwoorden.
Maak heldere afspraken over ethiek en veiligheid
Docenten willen terecht weten: mag dit wel, wat gebeurt er met leerlinggegevens en hoe voorkomen we fraude? Zorg voor duidelijke richtlijnen over privacy, toetsing, brongebruik en verantwoord gebruik. Dat geeft vertrouwen en voorkomt dat iedereen zelf het wiel moet uitvinden.
Deze tips zijn mede geformuleerd met behulp van generatieve AI (Claude en ChatGPT).
Meer weten
Wil je meer weten over de werkgroep AI als hulpmiddel of in contact komen met een van de scholen die al een AI-beleidsplan heeft? Of heb je ook een good practice die hier nog niet is vermeld? Neem dan contact op met projectleider Noor Hulskamp via noorhulskamp@middennederlandleert.nl.
Kennisbank
In de kennisbank vind je alle openbare documenten van de onderwijsregio Midden Nederland Leert. Neem een kijkje! Vergaderstukken en verslagen staan achter inlog.
