Het AI-beleid van het Erfgooiers College dat in december 2025 goedgekeurd werd, kan nu alweer de shredder in. Dat vertelt Hans Slotboom, directeur bedrijfsvoering met AI in zijn portefeuille en lid van de AI-werkgroep binnen Midden Nederland Leert. ‘De ontwikkelingen gaan razendsnel. Voor het nieuwe beleid moeten we terug naar de basis van het onderwijs. De kern blijft echter overeind: de mens maakt de keuze.’ In dit artikel deelt Hans zijn kijk als schoolleider op AI.

Erfgooiers College koos voor Gemini als AI-tool voor docenten en leerlingen, vanwege het feit dat de privacy goed geregeld is. Sinds januari van dit jaar hebben zowel leerlingen als docenten hier toegang toe.

Een van de eerste vragen die altijd opduikt, is: hoe en wanneer mogen leerlingen AI gebruiken? Het opknippen van opdrachten in onderdelen die wel en niet met AI gemaakt mogen worden, zoals beschreven in het beleidsplan, leek eind 2025 nog een goede werkwijze. ‘In de praktijk bleek dat echter nergens op te slaan. Alleen op school kun je leerlingen een opdracht zonder AI laten maken. Voor mij is duidelijk geworden dat er maar twee smaken zijn: je gebruikt AI wel of niet. En omdat AI helemaal weren voor ons geen optie is, gaat het erom dat we leren hoe we leerlingen kunnen begeleiden om AI op een goede manier te gebruiken.’

Leren studeren met AI
Hans ontdekte dat hier echt behoefte aan is. Hoewel het idee leeft dat iedere leerling met AI werkt, bleek in de praktijk dat de meesten niet verder komen dan een vraag stellen en het antwoord via knippen en plakken gebruiken in een verslag. Afgelopen schooljaar stond Hans ineens weer twee uur in de week voor een 4-vwo-klas als filosofiedocent. ‘Tijdens die lessen namen we het AI-beleid door en werden leerlingen uitgedaagd om te leren hoe AI-systemen werken. Dat zorgde in eerste instantie voor nogal wat weerstand, maar uiteindelijk vonden leerlingen het wel leuk. Ze leerden kritisch te zijn, naar bronnen te vragen en vervolgvragen te stellen.’

Een doorgaande, geïntegreerde leerlijn AI, dat is waar Hans naartoe wil. Voorlopig hebben de filosofielessen een spin off gevonden in een workshop over AI in de introductieweek en bovenbouwlessen waarin leerlingen leren studeren met hulp van AI. ‘Waarom zou je Gemini Notebook geen podcast laten maken van de leerstof voor tijdens het hardlopen?’

Iedereen aan boord
Niet eerder kwam Hans een onderwerp tegen dat zo verschillend ontvangen wordt. Sommige docenten gaan volledig aan, terwijl anderen zich afvragen of de school AI wel moet omarmen. Daarom heeft Erfgooiers College AI als een facultatief onderwerp op de agenda gezet tijdens de afgelopen studiedagen. ‘Dat was enerzijds omdat we zelf ook nog zoekende waren, anderzijds wilden we niets opleggen. Inmiddels zijn de meeste collega’s weleens komen binnendruppelen.’

De komende studiedag staat AI voor het eerst als verplicht onderwerp op de agenda. ‘Ik wil dat we met z’n allen nadenken over de bedoeling van het onderwijs en hoe AI daarin een rol kan spelen. Nu krijgen de coördinatoren digitalisering en ik regelmatig de vraag hoe AI ingezet moet worden in het onderwijs. “Jullie zijn van AI”, wordt er dan gezegd. Maar docenten gaan zelf over hoe ze hun lessen en de toetsing vormgeven. We kunnen faciliteren, maar niet op de stoel van de docent gaan zitten. Dat vinden sommigen ingewikkeld.’

Werkdruk verleggen
Hans ziet het ook als zijn taak om de believers wat af te remmen. ‘Voor je het weet lees ik een mail die door AI geschreven is en laat ik AI een antwoord terug formuleren. Dan is het machine tegen machine. De kern van ons AI-beleid blijft daarom dat de mens keuzes maakt en de grenzen aangeeft. Laten we realistisch blijven: AI verlegt de werkdruk, maar verlicht die niet. Je kunt de stomme klussen door AI laten uitvoeren, maar je moet alsnog controleren of het goed gebeurd is.’

Bij in 40 minuten
Om te voorkomen dat docenten allerlei nieuwsbrieven en documenten moeten doornemen, tipt Hans Het AI-tussenuurtje, de podcast van AI voor Docenten. ‘In 40 minuten per week ben je helemaal bij.’ Sowieso is Hans fan van AI voor Docenten. Zo deed hij de gratis scan voor het beleidsplan en kreeg hij direct te zien wat de hiaten, sterke en minder sterke punten van het plan waren. Plus handvatten voor de verdere uitwerking. ‘Er zijn veel gratis tools en de betaalde webinars leggen een goede AI-basis.’

Daarnaast vindt Hans de werkgroep AI erg waardevol. ‘Het netwerk van Midden Nederland Leert is voor een eenpitter als Erfgooiers College belangrijk vanwege de uitwisseling. We leren van wat anderen doen en kunnen delen wat wij hebben ontdekt. Dat voorkomt dat we het wiel alleen moeten uitvinden.’

Wil je meer weten? Kijk dan op https://middennederlandleert.nl/ai-als-hulpmiddel/. Of neem contact op met Noor Hulskamop, projectleider AI, via noorhulskamp@middennederlandleert.nl.